ادبیات داستانی تبعید زبان عشق را عریان و گستاخانه کرد و ادبیات داستانی داخل کشور مجبور شد در پرده سخن بگوید. ادبیات داستانی تبعید نیمه جداشده ی یک تصویر نبود، گفتمان فرهنگ ایرانی را نیز به جدال طلبید و در ساختارهایی پیچیده، در هویت ها و ارزش های فرهنگی یک سرزمین تردید کرد و از این رو در مقابل آن بخش از ادبیات داستانی پس از انقلاب در داخل کشور قرار گرفت که گفتمان فرهنگ ایرانی را به هزار زبان بازتولید می کرد.
بهروز شیدا
آزادی به محض اینکه تبدیل به یک اندیشه ی منجمد گردد و دفاع از آزادی جای دفاع از انسان های آزاد را بگیرد، چیزی جز یک نشانه ی کاذب - مکمل شکوهمند خشونت- نخواهد بود.
***
اگر دولت به شکلی که ما آن را می شناسیم، ابزار یک طبقه باشد، پس می توان باور داشت که همراه آن طبقه به "زوال" برسد.
**
پیروزی اگر پیروزی انسانیتی نو نباشد، در حکم شکست است.
یک خانواده هشت یا ده نفره معمولا در یک اتاق زندگی می کنند. پدر، مادر، برادرها و خواهرها تقریبا چسبیده و فشرده به هم حیات می گذرانند و چنین وضعیتی مشکلات جنسی فراوان به بار می آورد.
**
مساله عمده روحیات و طرز تفکر پزشکان زن است که اساسا تفاوتی با پزشکان مرد ندارد. من خود با تعداد قابل ملاحظه ای از پزشکان زن که از نظر برداشت و نقطه نظرها خشک تر و عقب مانده تر از همکاران مرد خود بوده اند ، برخورد و ملاقات داشته ام.
***
از نظر تاریخی پیدایش روسپیگری با ظهور نظام پدرسالار، و با تقدیم جامعه به زمین داران و بردگان همراه بوده است. همزمان با آن نخستین مظاهر تنظیم روابط جنسی در اشکال بدوی ازدواج تبلور یافت. فحشا در حقیقت روی دیگر سکه ازدواج است. مردان ازدواج را به خاطر اطمینان از هویت فرزندان خود نیاز داشتند، اما در عین حال امیال جنسی خویش را نیز محدود و در عنان نمی خواستند. نتیجتا کمربند عفت و وفاداری به ازدواج تنها بر زنان تحمیل شد.
**
روسپیگری حرفه ای بیش از همه در دوران جنگ های صلیبی رشد کرد. تنها در یک سال صلیبیون مخارج بیش از 13000 فاحشه را متحمل شدند. در پایان جنگ جامعه اروپا با مساله جدیدی روبرو شد و آن تامین مجدد آذوقه و سرپناه آنها بود. نتیجتا همه گیری بیماری مقاربتی را به زنان نسبت دادند و با اسم با مسمای بیماری ِ "ونوس" (الهه یونانی عشق نام گذاردند). مرد پاک و بی گناه ماند و زن سرچشمه ی بدی!
***
بارداری و سقط جنین سرچشمه های پایان ناپذیر بحران و اضطراب در زندگی هر زن تهیدست است که در صورت ازدواج قانونی او نیز متوقف نخواهد شد. کوفته و خسته از فشار وظایف گوناگونش در خانه، چنین زنی باید تمام سعی خود را نیز به کار گیرد که از بارداری های مکرر پیشگیری کنند. وحشت مراقبت از یک نوزاد تازه هیچگاه آنها را تنها نمی گذارد.
**
در بسیاری از تحقیقات این نکته به اثبات رسیده است که: ساختمان زیستی و روانی زن، طول عمر بیشتری را در مقایسه با مرد برای او امکان پذیر می سازد، اما جامعه علارغم این واقعیت عمر موثر زن را نیم عمر موثر مرد مقرر کرده است. از نظر جامعه وظایف زن در زندگی در چنین سنی که او تحت فشارهای اجتماعی و خانوادگی پیر و سترون شده است پایان می یابد و او از آن پس آماده است تا به دست جامعه زنده به گور شود.
**
ترانه ها و ادبیات پیوسته ذهن او را از پیوندها و احساسات عاشقانه لبریز می کنند اما در همان حال سزای دختری که به ندای عشق پاسخ می دهد سرزنش و مجازات بی رحمانه خواهد بود. از جمله آنکه وی به عشق او گرفتار افتاده نیز او را به همسری نخواهد گزید.
***
دانشمندان و مصرشناسان بارها این حقیقت را یادآور شده اند که در مراحل ابتدایی جامعه مصر باستان زنان همچون مردان بر روی دیوارها حکاکی شده اند و اندازه آنها بیانگر تساوی موقع و مقام اجتماعی آنان با مردان در ان دوران است. ولی بعدها اندازه زنان شروع به کاهش کرد که منعکس کننده تنزل مقام اجتماعی زن بود.
**
در مجسمه بهگام که بر دیوارهای معبد کرنک حک شده است زن پیش از مرد قرار دارد. یک سنگ یادبود که به افتخار زنی به نام بیسیشت برپا شده بیانگر آن است که ریاست گروهی از پزشکان را بر عهده داشته است. یک شوهر مصری به خاطر دشنام به زنش محاکمه شد و قاضی او را به صد ضربه شلاق محکومکرد و اخطار داد اگر بار دیگر به چنان عملی مبادرت کند از سهم خود نسبت به مالی که مشترکا کسب کرده اند محروم خواهد شد
***
یک نبشته حاکی است که مردی به نام خنوم ردی به عنوان کتابدار در خدمت بانوی بزرگی به نام نفرو کابیث بوده است. او یادآور می شود که بانوی مذکور او را در دندره به عنوان سرپرست مخازن کتابی که مادر دانش خواه او به جا گذاشته بود منصوب کرد.
***
خدیجه آزادی خویش را در انتخاب محمد که پانزده سال از خودش جوان تر بود به کار گرفت. او زنی به نام نفیسه را برای خواستگاری پیش محمد فرستاد. در کتاب الطبقات الکبری که اولین تاریخ جامع عرب را در خود ضبط کرده است، محمد ابن سعد از قول نفیسه نقل می کند که گفت: او مرا محرمانه پیش محمد فرستاد تا پیشنهاد ازدواج آنها را مطرح کنم و پیامبر پذیرفت. خدیجه برای چند سالی محمد را به عنوان کاروان های تجارت خویش استخدام کرده بود.
***
زنان ساکن بادیه پیش از اسلام حجاب نداشتند و آزادانه با مردان اختلاط می کردند. زن عرب حتی در حساس ترین مسائل چون التذاذ جنسی، در مقاومت خود تردید یا خجالتی از خود نشان نمی داد.
***
اشتباه فروید در این بود که به جای اینکه ریشه های مازوخیسم را در تاریخ و تطور اجتماعی بجوید، در طبیعت زیستی و روانی زن به دنبال آن می گشت.
ابن سینا در اثر معروف خود به نام القانون فی طب می نویسد: روح همچون جنسیت، از دو نیرو یکی نیروی انگیزه ای و دیگری نیروی وجدانی تشکیل شده است. نیروی وجدانی همچون جنسیت، از دو نیروی متمایز یکی خودآگاه و دیگری ناخودآگاه مستتر در اعماق شکل گرفته است. نیروی وجدانی خودآگاه که در سطح متجلی است یکی نیروی حسی یا مربوط به حواس به شمار می رود.
ابن سینا با درایت نبوغ آمیز مدت ها پیش از متفکران غربی به پل های ارتباطی بین جسم و روح پی برد. بنابراین بر خلاف ادعاهای مورخین علوم در غرب، فروید اولین کسی نبود که تقسیم ضمیر به آگاه و ناخودآگاه را مطرح کرده باشد.
مادر حد و حصار محکمی از دین و مذهب برای خودش تراشیده بود. در درون حصار مادر، زن هرچی تنهاتر، ساکت تر و صبورتر، خوب تر.
***
محمد گفت حالا تا آخر عمر زن اول هستی. اول اول اول
این تحقیرآمیزترین مقام اولی بود که کسب کردم.
حمیرا قادری
اسب قبل از انسان یعنی در زمان ائوسن که متعلق به عنوان سوم می باشد به وجود آمده است.
استخوان هایی که تاکنون از عهدهای سوم به دست آمده معلوم می نمایند که مهد اصلی اسب کشور آمریکا است. در اوایل زمان ائوسن و خیلی جلوتر از دوره یخچال ها این دام در آمریکا می زیسته و استخوان های سنگ شده او به جز در قاره آمریکا در محل دیگری به دست نمی اید.
به واسطه حس احتیاج که در آریان های آن زمان موجود بوده به تدریج اسب را مقید و اسیر نموده و در اهلی نمودن آن همت گمارده. بودن دانشمند علوم طبیعی گفته: اسب از جمله بهترین پیروزی های اقوام آرین بر طبیعت بوده است. به این جهت اسب نامبرده را می توان نتیجه دسترنج آرین ها دانست.
***
پرون در کتاب اسب تازی: اسب های تازی و انگلیسی هر دو از اسب های ایرانی تولید شده اند.
***
اسب ایرانی چه در ایران و چه در کشورهایی که اسب تورانی را برده بودند، اصلاح نژاد کننده بوده است.
***
واله دولونسی: اسب هایی که در اروپا به نام اسب عرب و ترک می دانند اصولا ایرانی ولی چون بازرگانان ایرانی آنها را برای فروش به خارج از ایران اعزام می دارند به نام آن محل ها نامیده می شود.
تاریخ سواری و سوارکاری در ایران / سرهنگ دوم دکتر برافروخته
بلژیکی ها گمرک ایران را به اداره ی دولتی در آوردند، درآمد گمرک را متمرکز ساختند و نظم جدید و صحیح غربی را برقرار کردند. دستگاه پست ایران را هم ترقی دادند
**
از تحقیقی که کردیم دانستیم که در مرحله ی تشکیل نهضت مشروطیت، فکر دموکراسی اجتماعی هنوز نفوذی پیدا نکرده بود و در ایدئولوژی آن تاثیری نداشت.
مشکلی که گفتیم این است چطور می شود آدم هایی را دوست داشته باشیم که هیچ فایده ای ندارند؟
هر چقدر که در زمان جلو می رویم از ارزش آدم ها کمتر می شود و آدمها صرفا تبدیل می شوند به تولید کننده ی کالا و غذا وخدمات و ماشین های بیشتر. تبدیل می شوند به منبعی برای ایده های عملی در اقتصاد و مهندسی و احتمالا پزشکی. پس اگر ما نتوانیم روش ها یا دلایلی برای احترام گذاشتن به آدم ها پیدا کنیم، صرفا به خاطر اینکه انسان هستند، نه اینکه چه سودی برای ما دارند، آن وقت مجبور خواهیم شد از دستشان خلاص شویم، همانطور که بعضی ها همین الان هم پیشنهادش را می دهند.
**
مدت هاست که به آمریکایی ها یاد داده اند که از آدم هایی که کار نمی کنند یا نمی توانند کار کنند، متنفر باشند حتی اگر خودشان هم اینطوری هستندباید از خودشان هم متنفر باشند. این عرف ظالمانه دارد از مرزهای ما عبور می کند که مردم در تمام دنیا چنین عرفی داشته باشند و من خیلی ساده می توانم بگویم که این شکل از تنفر از خود و دیگران بی رحمانه است.
پ.ن: تو کشورای دیگه هم همین وضع هست مثلا یه دختر اگه دلش نخواد کار کنه یا کلی بیماری زمینه ای داشته باشه بهش می گن مفت خور حتی فامیلات که به شرایط بدنیت آگاهن هم تحقیرت می کنن و بهت می خندن خودمو مثال زنده زدم. دیگه تو جامعه هم برید اینستا و تویتر از صبح تا شب دارن می گن نظریه صادر می کنن دختری که شاغل نباشه امل و به درد نخوره. همینجور بی رحمانه نظر می دن. نوشتن و خوندن هم براشون کار به حساب نمی یاد چون از اول حقوق پایه ای از طرف دولت تعیین نشده که فرهنگ سازی بشه.
اینجا زندگیه بهشت که نیست تو مجبور نیستی بی نقص باشی.
فیلم Gia
پ.ن: تو چند تا از صحنه های فیلم وقتی خانواده جیا و ادمایی که دوستشون داشت رهاش می کنن با عجز و تکرار می گه: نرو ازم مراقبت کن، ازم مراقبت کن.
من این وضعیت دردناک رو تجربه کردم و می کنم. وقتی مادرم مرد خانواده و بقیه ازم فراری شدن می ترسیدن و می ترسن مسئولیتم بیافته گردنشون هربار کارشون داشتم یا مریض بودم ازم فرار کردن. تو تنهاترین نقطه زندگیم بی کسی رو چشیدم و تجربه می کنم. به نظرم همه ادما به بقیه نیاز دارن که ازشون مراقبت عاطفی بشه وگرنه مثل من دچار فروپاشی روانی می شن و متنفر از همه. همه جا منو اضافی می بینن تا حد مرگ از وجودم خجالت می کشم و نفس کشیدن رو حق خودم نمی دونم. هیچوقت هیچکس حس امنیت عاطفی بهم نداد.
شاه به خداداد گبر فرمودند چرا زنت را شب بیرون فرستادی که کشته شود؟ جواب داد من تصور می کردم در مملکت شما شب و روز نیست و ما خوابیده ایم و شما بیدارید. به این اطمینان فرستادم.
این حرف را ظاهرا کسی از اهالی ایران قدرت نداشت که بگوید و به زبان خدادادگبر جاری شد.
ش
من آتشگاهم ار آتش ندارم
به پا ماندم که از دوران پیشین
هزاران قصه ات با یاد آرم
**
هر دم ز تو پیغام است
با مهر توام روشن
گر صبح و اگر شام است
**
معنای جاودانه بودن خود همین است
در چشم روشن بینِ دل اگاهِ بیدار
**
ماه قشنگ آسمان
سخن از ستاره گفتن به شب سیاه باید
**
پر شد دلم از مهر آن آشنای مهربان
آن همنشین بی زیان
بر قایق ابرها
مجموعۀ شعر کودکان و نوجوانان
پروین دولت آبادی
آیین برای آدم وحشی تابو می آفریند
**
تنها چیزی که سرکوب شده به زبان رمز بیان می شود
**
عادت بر این است که یونگ را بدون مطالعه ی آثارش نقد کنند و بر ضعف هایش اصرار ورزند و از یاوری ها و مددهای اصیلش غافل مانند، بی آنکه بدانند به درستی چه گفته است. برعکس از ضعف های فروید درباره ی نظریه ی رمزپردازی به نرمی می گذرند.
**
قصه عامیانه حتی اگر سنتی باشد باز عنصری اساسی در سنت و اعتقاد مذهبی نیست.
**
به مرور که جامعه ای رشد و توسعه یافته می یابد اساطیرش مورد تجدید نظر قرار گرفته و از صافی انتخاب گذشته و منقح و مهذب و یا از نو تفسیر می شوند تا با نیازمندی های نوین سازگار گردند.
کتاب اسطوره و رمز
جلال ستاری
در دوران مغول و حاکمان ایلخانی ایران، دارالشفا در همه جا بخشی از مجتمع ساختمان هایی با عملکرد مذهبی بود. دارالشفا اینجا به معنای دواخانه قرابت می یابد. واژه ی بیمارستان اصلا در سند موقوفه به کار نرفته است.
**
در سال 1310میلادی مجد بن مظفر از دارالشفا (داروخانه) صاحبی برای نمایش حلق آویز کردن سه امیر محبوس برای سرگرم کردن مردم استفاده کرد.
**
هر چه به سوی انتهای دوران صفویه می رویم دارالشفا مستقل و از شربت خانه جدا می شود.
**
در آغاز ۱۸۹۹ میلادی دکتر استوارت و خواهرش بیماران زن را می دیدند. دکتر استوارت اولین عمل برداشت تخمدان ها را در ایران با موفقیت انجام داد. نتیجه آن بود که بیماران بیشتری تمایل به انجام جراحی داشتند.
**
دو فارغ التحصیل دارالفنون، پزشکی را در اصفهان برقرار نمودند. اسکندر میرزا و میرزا موسی خان حافظ الصحه. حافظ الصحه از خاندانی با پزشکان سنتی بود یعنی از خاندان محمدحسین علوی صاحب کتاب قرابادین کبیر. اینها اولین ایرانیانی بودند که پزشکی مدرن را در اصفهان آغاز کردند.
ویلم فلور ترجمه دکتر ایرج نبی پور
در همه جا صحبت از کارامد کردن بیشتر موسسه های تولیدی و حتی فرهنگی است. گویی حتی در حوزه فکر، انسان ها باید مانند ماشین جوجه کشی، فقط جوجه تولید کنند. انگار دیگر جایی برای حس کردن، همدلی داشتن و به عمق زندگی فرو رفتن، خالی نمانده است. چارلی چاپلین می گوید: ما زیاد فکر می کنیم اما کمتر احساس می کنیم.
پ.ن: یا بهت می گن حوصله درد دلتو نداریم چسناله می کنی برو پیش روانشناس ناله کن. از ادمایی که به رنج های انسانی اسم چسناله می دن بیزارم.
**
لارس اُبرگ می گوید: واژه ها مانند نور خورشید هستند هر مقدار که بیشتر تمرکز یابند بیشتر می سوزانند.
**
در بسیاری از قصه ها و ضرب المثل های مردم جهان رگه هایی از طنز درباره ی پیچیده بودن شخصیت زن وجود دارد. این طنز اگرچه در نگاه اول خنده بر لب هر مرد جای می سازد، اما واقعیت آن است که می توان زخم تاریخی عمیقی را به تماشا آمد.
چرا باید شخصیت زنان معمایی باشد؟ مگر ژن ها و ترکیب های سلولی و گلبولی زنان و یا ساختمان مغز و قلب آنان با مردان چه تفاوت هایی دارد که در میان اقشار زبردست جامعه چنین رفتارهایی نسبت به زن در طول تاریخ شکل گرفته است؟
جهان مردسالار هیچ گاه وقت در جهت شناخت او اختصاص نداده است. یا از زاویه ی همین نگاه حقارت آمیز و تنگ نظرانه مجالی برای اندیشیدن به احساسات زن، در ذهن و زندگی خویش ایجاد نکرده است.
**
میشل دومونتین گفته است: من همیشه حقیقت را تا آنجا بر زبان می آورم که جرات می کنم نه تا آنجا که دلم می خواهد.
مقداری از تاریخ یک شهر به وقف بستگی دارد و تاریخ اجتماعی یک شهر را از لابه لای این اسناد می توان به دست آورد.
در طول تاریخ وقف، کتاب یکی از اجناسی بوده است که به کرات وقف شده است.
وقف و وقف نامه را تنها برای درآمدزایی و استحصال منفعت نباید در نظر گرفت.
**
گورستان هایی در بیابان ها و شهرها وجود دارد که متروکه شده است. اینها جز تاریخ مملکت است. سنگ ها بسیار بسیار از نظر اینکه عشایر چه بودند مهم است. مطالب روی سنگ ها خبر از طوایفی می دهد که از بین رفتند. اگر متعلق به وقف است اوقاف باید حافظ تاریخ ما باشد.
کتاب هفتاد گفتار
مجموعه مقالات ایرج افشار به اهتمام میلاد عظیمی
Naele yousefi, [7/16/2025 2:08 PM]
آیا ما نمی توانستیم بهبود امور را در اصل رذایل ببینیم؟ یک زن فقط باید زیبا یا دوست داشتنی باشد. وقتی این دو مزیت را داست صد ثروت در پای او دید.
**
اصل تمام حاکمیت اساسا در ملت است که فقط اتحاد دوباره زن و مرد است: هیچ بدنی، هیچ فردی نمی تواند اقتداری را اعمال کند که صریحا از آن سرچشمه نگیرد.
**
هیچ زنی مستثنی نیست، او در مواردی که قانون تعیین می کند متهم، دستگیر و بازداشت می شود. زنان مانند مردان از این قانون سختگیرانه تبعیت می کنند.
**
زنی که از خانواده ای فقیر و با شایستگی و فضیلت به دنیا آمده چه سهمی دارد؟ فقر و ننگ. اگر او دقیقا در موسیقی یا نقاشی برتری نداشته باشد نمی تواند در هیچ یک از کارکردهای عمومی پذیرفته شود در حالیکه که تمام ظرفیت آن را دارد.
ترجمه مقاله سیروس اوندیالدزه
جناب سیروس یکی از شخصیت های آگاه و استاد دانشگاه در فرانسه است که تو کلاب هاوس باهاش اشنا شدم و کلی ازش یاد می گیرم.
گزیده ای از مقاله ملی گرایی و پوپولیسم به قلم سیروس اندیلادزه:
از نطر تئوری می توان ملی گرایی بدون پوپولیسم داشت. برای مثال زمانی که یک سلطنت یا یک دیکتاتور برای مدت طولانی در قدرت باشد و نتوان آن را از هویت ملت جدا کرد، ممکن است شکلی از ملی گرایی بدون پوپولیسم وجود داشته باشد. و پوپولیسم که به نیازهای مردم پاسخ می دهد لزوما نباید به منافع ملی پاسخ دهد، هر چند در عمل اینگونه است که توسط پوپولیست های اقتدارگرا استفاده می شود. چون این افراد تمایل دارند به میهن پرستی کورکورانه معتقد باشند: ملت نمی تواند اشتباه کند و از دیگران بهتر است. بخ همین دلیل است که آنها از برخی نمادها مانند پرچم به شدت محافظت می کنند.
***
تفاوت قائل شدن بین ملی گرایی و میهن پرستی مهم است. ملی گرایان اغلب سعی می کنند نمادهای ملی و تاریخ ملی را به خود نسبت دهند افتخار به نبردهای تاریخی یا دستاوردهای کشور به عشق میهن پرستانه و وفاداری به دولت مدرن و حکومت تبدیل می شود. اما در واقعیت این میهن پرستی لزوما به جنبش ها یا دولت های خاصی گره نخورده است. این می تواند از غروری ناشی شود که فرد به دلیل ارزش های پیشرو یا دستاوردهای تاریخی کشور احساس می کند.
بنابراین میهن پرستی و ملی گرایی یکی نیستند: فرد می تواند میهن پرست باشد بدون اینکه لزوما به رهبران یا سیاست های کشورش وابسته باشد.
